بررسی رابطه بین مدیریت کیفیت مبتنی بر تولید بهنگام و عملکرد مالی شرکتهای خودرویی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 1- دانشجوی کارشناسی ارشد، مدیریت بازرگانی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استادیار گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

چکیده

امروزه سیستمهای مدیریت کیفیت اهمیت بسیاری در اداره شرکتها و موسسات دارند. هدف این سیستمها افزایش سودآوری وبقایسازمان و همچنین جلب رضایت مشتریان، توامباکاهشپیوستههزینههایواقعیاست. با اجرای این استراتژیها می‌توان سازمان‌‌ها راازشکلسنتیخارجوبهسویپویاییوساختاریانعطافپذیرسوق داد. بنابراین بسیاری از سازمانها برای بهره بردن از مزایای استقرار این سیستمها هزینههای فراوانی انجام میدهند. ولی در برخی مواقع اجرای این استراتژیها به دلیل نداشتن شناخت درست از سیستمها و همچنین شرایط خاص سازمان منجر به شکست میشود. هدف از این تحقیق نیز بررسی رابطه بین مدیریت کیفیت مبتنی بر تولید بهنگام و عملکرد مالی سازمان‌ها است. برای بررسی این موضوع شرکت‌های خودرویی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار انتخاب و اطلاعات مالی آنها طی سال‌های 1389-1385 گردآوری و مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحقیق بیانگر آن است که در سطح اطمینان 99% بین مدیریت کیفیت مبتنی بر تولید بهنگام و بازده حقوق صاحبان سهام رابطه معناداری وجود دارد در حالیکه رابطه معناداری بین مدیریت کیفیت مبتنی بر تولید بهنگام و بازده دارایی‌ها مشاهده نشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Relationship Between JIT-Based Quality Management and Financial Performance in Car Company Listed on the Stock Exchange

نویسندگان [English]

  • aysan seyfi 1
  • hossein Boudaghi Khajeh Nobar 2
چکیده [English]

Nowadays, the quality management systems are important in the management of companies and organizations. Purpose of these systems is to increase profitability, survival of the organization and customer's satisfaction, along with steady decline of real costs. The implementation of these strategies can help organization to move from traditional form and led to dynamic and flexible structure. Thus many organizations cost a lot to achieve the benefits of establishment these systems. But in some cases, due to lack of correct understanding of the systems and particular conditions of the organization, implementation of these strategies leads to failure. The purpose of this paper is to examine the relationship between JIT-based quality management and financial performance of organizations. To do so, car companies listed on the stock exchange during the years 1389-1385 selected and their financial information examined. The results indicated that between JIT-based quality management and return on equity, there is a significant relationship at the 99% confidence level while, there is no any significant relationship between JIT-based quality management and return on assets. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quality Management System
  • Just in time production system (JIT)
  • financial performance
  • Return on assets
  • Return on equity

1-مقدمه

از آنجایی که کیفیت محصولات یکی از مسائل مهم و قابل توجه برای مصرف­کنندگان است؛ تولیدکنندگان برای جلب رضایت متشتریان و حفظ شهرت خود و نیز توانمندی رقابت در عرصه تجارت که به سرعت در حال تغییر است؛ باید بکوشند محصولات با کیفیت بالا تولید کنند. بطوریکه در دنیای امروزی کیفیت عالی تبدیل به یک استراتژی قوی در کسب و کار شده­است. بنابراین با توجه به اهمیت کیفیت، سازمان­ها برای دستیابی به کیفیت مطلوب به سیستم­های مدیریت کیفیت روی ­آورده­اند. با اجرای انواع روش­های مدیریت کیفیت در ایران، تعداد زیادی از سازمان­ها نسبت به پیاده­سازی سیستم مدیریت کیفیت در سازمان­های خود اقدام کرده­اند. از آنجایی که استقرار استراتژی­های مذکور هزینه­هایی را نیز با خود به همراه دارد، تصمیم­گیری برای اجرای آن بدون شناخت درست و جامع در مورد این سیستم­ها و همچنین سازمان مشکل خواهد بود. به این ترتیب که ممکن است برخی سازمان­ها با در­نظر نگرفتن شرایط خاص خود، در برخی مواقع با فراهم نکردن بستر مناسب برای پیاده­سازی اصولی سیستم و در برخی موارد دیگر با انتظارات بیش از حد خود از دستاوردهای یک سیستم، اقدام به پیاده­سازی آن کنند که این امر سبب شکست آنها و به هد­ر­رفتن منابع سازمان شود. از طرف دیگر ممکن است سازمانی قابلیت پیاده­سازی سیستم را داشته باشد، اما با آگاهی نداشتن نسبت به مزایای کوتاه­مدت و بلندمدت سیستم مدیریت کیفیت و تأثیرات آن بر عملکرد سازمانی، اقدام به پیاده­سازی سیستم ننماید (محقر و همکاران 1389،186).

مطالعات انجام شده در مورد سیستم­های مدیریت کیفیت بیانگر نتایج متناقضی از موفقیت و شکست پروژه­های استقرار این سیستم­ها و تاثیر آن بر بهبود عملکرد سازمانی هستند. از جمله این تحقیقات می­توان به مطالعات محقر و همکاران (1389)، تهرانی و همکاران (1391)، کلینگنبرگ و همکاران (2013)، اونیل و همکاران (2016) اشاره کرد. بنابراین تاثیر مدیریت کیفیت بر عملکرد سازمان هنوز بی پاسخ باقی مانده­است.

در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار نیز مساله مدیریت کیفیت و تاثیر آن بر عملکرد مالی بسیار مهم است بطوریکه این شرکت­ها هزینه­های زیادی را در مورد مدیریت کیفیت انجام می­دهند. از طرفی عملکرد شرکت­ها نیز حائز اهمیت است. بررسی تاثیر اجرای استراتژی­های کیفیت بر عملکرد مالی در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار، با توجه به متغیرهای مختلف و شرایط گوناگون، به مدیران در تصمیم­گیری پیرامون انتخاب استراتژی­های مناسب مدیریت کیفیت یاری خواهد رساند و اطلاعات مفیدی را در اختیار آنها قرار خواهد داد. در این تحقیق متغیر وابسته عملکرد مالی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار و متغیر مستقل استقرار استراتژی های مدیریت کیفیت در این شرکت­ها می­باشد و پرسش اصلی تحقیق حاضر این است که آیا بین اجرای استراتژی­های کیفیت و عملکرد مالی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار رابطه وجود دارد؟

 

2- پیشینه پژوهش

برای بررسی تاثیرات حاصل از اجرای سیستم­های مدیریت کیفیت مطالعات و تحقیقات فراوانی انجام شده است و در هرکدام از آنها نتایج و پیامدهای حاصل از اجرای این استراتژی­ها از جنبه­های مختلفی مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است که از جمله آنها می­توان به موارد زیر اشاره کرد: بهبود کیفیت، کنترل و برنامه ریزی سازمانی، افزایش انگیزه کارکنان و کاهش خروج آنها از شرکت، افزایش کارایی و بهره وری، اصلاح فرآیندها، کاهش اتلاف­ها، کاهش هزینه­ها، افزایش فروش. باتوجه به اینکه هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین سیستم­های مدیریت کیفیت و عملکرد مالی است، لذا در جداول1و2 ادبیات موجود در این زمینه با تمرکز بر پیامدها و عملکرد مالی مرور می­شود:

 

جدول 1: مروری بر مطالعات داخلی

پژوهشگر

موضوع

نتایج

 

کاظمی و همکاران 1392

بررسی تأثیر مدیریت کیفیت جامع بر عملکرد سازمان­های کارآفرین

بررسی­های انجام­شده نشان می­دهد که با بکارگیری و اجرای اصول مدیریت کیفیت جامع در سازمان­ها و بالاخص سازمان­های کارآفرین، می­توان عملکرد سازمان را به طرز چشمگیری بهبود داد.

 

تهرانی و همکاران 1391

ارزیابی تاثیر سیستم­های مدیریت کیفیت بر عملکرد مالی شرکت­های بورسی

اطلاعات بدست­آمده از مشاهدات زوجی نشان داد که اخذ گواهینامه ایزو9000 فقط توانسته­است بر مقدار رشد فروش تأثیر داشته باشد و بر شاخص­های حاشیه سود و سود هر سهم تاثیر معناداری نداشته است.

 

 

محقر و همکاران 1389

بررسی تأثیر فعالیت­های مدیریت کیفیت بر عملکرد سازمان­ها

نتایج تحقیق نشان می­دهد که فعالیت­های سیستم مدیریت کیفیت بر معیارهای عملکردی رضایت کارکنان، رضایت مشتریان و اثربخشی سازمانی تأثیر مثبت و معنا دار داشته ولی تأثیر گذاری این فعالیت­ها بر معیار نتایج مالی و بازار تأیید نشده است.

 

شاهین 1387

رابطه بین استقرار مدیریت کیفیت فراگیر و عملکرد و وضعیت مالی وضعیت مالی (موردکاوی: شرکت صنعتی بوتان)

نتایج این تحقیق مشخص نمود که TQM می­تواند اثر قابل توجه و مثبتی بر عملکرد و وضعیت مالی سازمان بگذارد.

سید حسینی و امیران 1380

ارزیابی عملکرد حاصل از اجرای سیستم­های مدیریت کیفیت در شرکت­های تولیدی ایران

سطح عملکرد در مورد پنج شاخص کیفیت، هزینه، تحویل، خدمت و انعطاف­پذیری بعد از اجرای ISO 9000، 3% کاهش یافته­است. 

 

جدول 2:  مروری بر مطالعات خارجی

پژوهشگر

موضوع

نتایج

 

اونیل و همکاران 2016

 

روش­های مدیریت کیفیت و تاثیر آنها بر عملکرد مالی

نتایج نشان می­دهد که گرایش مدیریت کیفیت شرکت­ها، مزیت معنی­داری را در عملکرد مالی، در مقایسه با شرکت هایی که خود را درگیر مدیریت کیفیت نمی کنند ایجاد می کند.

 

 

کلینگنبرگ و همکاران 2013

 

رابطه نوآوری عملیاتی و عملکرد مالی (یک دیدگاه انتقادی)

 

نتایج نشان می دهد که هیچ ارتباط سازگاری بین ROA, ROE, BEP و نسبت­های مدیریت موجودی وجود ندارد. از این رو نسبت­های ROA, ROE, BEP  که مجموع فعالیت­های یک بنگاه هستند ممکن است سنجه­های مناسبی برای تعیین تاثیر روش­های تولید بهنگام و تولید ناب بر عملکرد مالی نباشند.

 

 

دوارت و همکاران 2011

 

اقدامات عملیاتی و عملکرد مالی: تجزیه و تحلیل تجربی از شرکت­های تولیدی برزیل

نتایج وجود رابطه مثبت بین اقدامات عملیاتی و عملکرد مالی را تایید نمی­کند. به این ترتیب که که ارتباط منفی بین برون­سپاری با سودآوری و رشد و نیز ارتباط منفی ضعیف­تر بین صدور گواهینامه ISO ورشد یافت شد. البته برخی آثار متقابل بین این روش­ها و صنایع نیز با نتایج مختلفی معنی­دار بودند، که بیانگر این است که تاثیر این اقدامات بر عملکرد ممکن است تابع صنعت باشد.


پژوهشگر

موضوع

نتایج

 

هندریک و سینگال 1996

جوایز کیفیت و ارزش بازاری بنگاه

نتایج نشان می­دهد که بازار سهام به اطلاعیه­های جوایز کیفیت، عکس­العمل مثبت نشان می­دهد.

 

 

اداره حسابداری عمومی دولت ایالات متحده 1991

 

شیوه­های مدیریت: بنگاه­های آمریکایی عملکرد خود را از طریق اقدامات کیفیت بهبود می­دهند.

شرکت­هایی که شیوه­های مدیریت کیفیت را اتخاذ کردند یک بهبود کلی در عملکرد شرکت را تجربه کردند. تقریبا در همه موارد، شرکت­هایی که از شیوه­های مدیریت کیفیت جامع استفاده می­کردند، روابط بهتر کارکنان، بهره­وری بالاتر، رضایت بیشتر مشتری، افزایش سهم بازار، و بهبود سودآوری به دست آوردند.

 

           

 

مطالعه ادبیات موجود درباره مدیریت کیفیت -همانطور که در جدول 3 آمده است- نشانگر این موضوع است که فعالیت­های مدیریت کیفیت به روش­های مختلف از جمله سیستم مدیریت کیفیت، مدیریت کیفیت جامع (TQM)، دریافت استانداردهای ایزو، جوایز کیفیت و سایر روش­ها اجرا شده که در مورد آنها مطالعات فراوانی صورت گرفته است. نظر به اینکه در این مطالعات از ابزارهای کیفی جهت سنجش مدیریت کیفیت استفاده شده­است که بیشتر به صورت جمع­آوری دیدگاه­های ارائه شده در این زمینه هستند؛ در این میان، تنها ابزاری که رویکرد کمی در اندازه­گیری مدیریت کیفیت دارد، نظام تولید بهنگام Just In Time است و با توجه به اینکه تا به حال، تاثیر مدیریت کیفیت بر عملکرد مالی شرکت­ها از حیث سیستم تولید به هنگام بررسی نشده است، نظر نویسنده را به بررسی این موضوع جلب کرده است. بنابراین رویکرد پژوهش حاضر در ارزیابی استراتژی­های مدیریت کیفیت، مبتنی بر روش تولید بهنگام خواهد بود.

 

جدول 3: فعالیت­های مدیریت کیفیت و معیارهای ارزیابی عملکرد

پژوهشگر

متغیرهای مدیریت کیفیت

متغیرهای عملکرد

 

تهرانی و همکاران 1391

 

استاندارد ایزو 9000

رشد فروش

حاشیه سود

سود هر سهم

 

 

 

محقر و همکاران 1389

فعالیت­های سیستم مدیریت کیفیت:

رهبری

برنامه ریزی استراتژیک

مشتری محوری

نگرش واقع­گرایانه در تصمیم­گیری

مدیریت منابع انسانی

مدیریت فرآیندها

مدیریت زنجیره تامین

 

 

رضایت کارکنان

رضایت مشترین

اثربخشی سازمانی

نتایج مالی و بازار

 

 

 

شاهین 1387

 

 

 

مدیریت کیفیت فراگیرTQM

نسبت جاری

نسبت آنی

نرخ بازده دارایی­ها

نرخ بازده حقوق صاحبان سهام

نسبت بدهی به کل دارایی

نسبت گردش کل دارایی­ها

 

پژوهشگر

متغیرهای مدیریت کیفیت

متغیرهای عملکرد

 

 

سید حسینی و امیران 1380

 

 

استاندارد­های ایزو 9000

کیفیت

هزینه

تحویل

خدمت

انعطاف­پذیری

 

 

اونیل و همکاران 2016

برنامه­های تضمین کیفیت (رسمی)

برنامه­های تضمین کیفیت (غیر رسمی)

برنامه­های تضمین کیفیت (برون سازمانی)

 

 

نسبت سرمایه به کار CAPLAP

ارزش افزوده کار VADLAB

 

 

کلینگنبرگ و همکاران 2013

تولید بهنگام:

گردش موجودی کالا

نسبت موجودی کالا به دارایی جاری

تفاضل نسبت جاری و نسبت آنی

بازده دارایی­ها (ROA)

بازده حقوق صاحبان سهام (ROE)

قدرت سودآوری عملیاتی (BEP)

گردش دارایی­ها

حاشیه سود (PM)

 

دوارت و همکاران 2011

فعالیت های کیفیت:

روش­های تولید بهنگام

استاندارهای ایزو

سطح خدمات برون­سپاری

 

سودآوری

نرخ رشد درآمد

هندریک و سینگال 1996

معیارهای جوایز TQM

درآمد عملیاتی

اداره حسابداری عمومی دولت ایالات متحده 1991

معیارهای جایزه بالدریج

روابط کارکنان

 

2-1- نظام تولید بهنگام

مفهوم تولید بهنگام نخستین بار توسط تائیچی اونو[1] در شرکت تویوتا موتور ژاپن  به کار گرفته­شد و اولین بار توسط سیستم تولید همین شرکت به عنوان رویکرد Just In Time نامگذاری شد (سوهال[2]و همکاران، 1988).

نام JIT به سیستم تولیدی گفته می­شود که در آن عملیات (پردازش، حرکت مواد، کالاها و غیره) درست زمانی رخ می­دهد که تقاضا برای آنها وجود داشته باشد؛ به همین دلیل یک سیستم مبتنی بر تقاضا است. کیفیت در سیستم JIT امری حیاتی است. در این سیستم جریان تولید یکنواخت و ثابت است و اگر مساله­ای ناشی از کیفیت رخ دهد می­تواند موجب قطع شدن جریان تولید شود (مشبکی، 1375، 10-6).

تولید به موقع یک فلسفه تولید بر مبنای بهبود مستمر و حذف ضایعات از تمامی بخش­های شرکت است. رویکرد اصلی JIT تولید اقلام مورد نیاز در مقادیر مورد نیاز و در زمان مورد نیازاست. اجرای این استراتژی منجر به افزایش قابلیت پاسخگویی به تقاضای مشتریان شده و توانایی رقابت شرکت را در زمینه­های هزینه، کیفیت، انعطاف پذیری و زمان بهبود می­بخشد (نوری و راسل رادفورد، 1388، 160).

مزیت اصلی و اساسی حاصل از اجرای تولید بموقع، کاهش هزینه­ها، افزایش سود و تامین کیفیت محصول و ... می­باشد. علاوه بر این می­توان موارد دیگری را از مزایای بکار­گیری سیستم تولید به موقع را نام برد که به شرح زیر است : کاهش موجودی­ها (مواد، کالای در جریان ساخت و کالای ساخته شده)، کاهش فضای مورد نیاز نظیر انبار، کاهش نیروی انسانی مستقیم، حذف بازرسی، کاهش زمان تولید، کاهش هزینه­های سربار، کاهش هزینه تعمیرات، کاهش حمل و نقل قطعات بین بخش­ها، افزایش توان عملیاتی، ارتقا و بهبود کیفیت، کشف ساده­تر عیوب و مشکلات، افزایش انعطاف­پذیری در مقابل تنوع تقاضا، کاهش هزینه­های سرمایه­گذاری وکاهش دوبار­ کاری­ها (جعفرنژاد، 1385، 484-485).

2-2-مقوله کیفیت در نظام تولید بهنگام

در سیستم تولید به موقع از طریق افزایش پاسخگویی به مشتریان، بهبود مستمر، مشارکت جامع کارکنان، کنترل کیفیت جامع و تشکیل حلقه­های کیفیت به موضوع مدیریت کیفیت پرداخته می­شود. شاخص اصلی موفقیت در اجرای سیستم تولید به هنگام این است که تا چه میزان موجودی­های کالا و مواد در شرکت و در خط تولید کاهش یافته­است. با اجرای این سیستم مقدار موجودی اندکی وجود خواهد داشت که می­بایست از کیفیت بالایی برخوردار باشد. بنابراین، ضرورت دارد که در این سیستم، روش­های خاصی برای خرید و نگهداری مواد دارای کیفیت بالا، طراحی و اجرا شود. کاهش موجودی­ها تا حد صفر، هدف اولیهJIT  است. "کنترل کیفیت جامع" نیز در JIT مورد تاکید است. یک قطعه غیر قابل قبول می­تواند روند تولید را با کندی و یا حتی توقف روبرو سازد. در محیطی که موجودی کالا به حد صفر رسیده است، جایگزینی قطعه ای با کیفیت نامطلوب و ضعیف تقریبا غیرممکن است. به عبارت دیگر بدون داشتن تعهد و اعتقاد به مدیریت کیفیت جامع (TQM) نمی­توان سیستم JIT را پیاده نمود (چنگ و پودلسکی[3]، 1380، 294-287) (شیم و سیگل[4]، 1392، 376-374).

 

3-متغیرهایموردبررسی و مدلمفهومیپژوهش

3-1-اندازه­گیری مدیریت کیفیت مبتنی بر تولید بهنگام

گردش موجودی کالا (Inventory Turnover): این نسبت نشان می­دهد که موجودی کالا چند بار در سال گردش داشته یا به فروش رفته است. هر چقدر که این مرتبه بیشتر باشد موجودی گردش بیشتری داشته است. به عبارت دیگر این نسبت کارایی فرآیند تولید را در مصرف موجودی ارزیابی می­کند. از آنجا که پس از اجرای سیستم تولید بهنگام موجودی کالا کاهش می­یابد، بنابراین نسبت گردش موجودی کالا افزایش پیدا خواهد کرد (منوچهر سلطانی، 1376، 75-73).

با توجه به توصیفات فوق در این پژوهش جهت سنجش مدیریت کیفیت مبتنی بر تولید بهنگام، متغیر گردش موجودی بکار گرفته شد که عبارت است از:

 

 

3-2-اندازه­گیری عملکرد مالی

همانطور که پیش از این اشاره شد، شرکت­ها با تاکید بر مدیریت کیفیت مبتنی بر تولید بهنگام و اجرای آن به بهبود درآمدها و هزینه­ها دست می­یابند .عملکرد مالی شرکت­ها را می­توان به وسیله سطح فروش، درآمد، سطح هزینه­ی عملکرد، بازگشت سرمایه­گذاری و دارایی­ها و افزایش سهم بازار اندازه­گیری کرد. در این پژوهش نیز جهت سنجش عملکرد مالی شرکت­های مورد بررسی، شاخص­های بازده دارایی­ها و بازده حقوق صاحبان سهام مورد ارزیابی قرار گرفت.

بازده دارایی­ها(Return On Asset): این نسبت نشان می­دهد که هر واحد دارایی چه مقدار درآمد خالص ایجاد می­کند.     

 

بازده حقوق صاحبان سهام (Return on Equity): این نسبت نشان می­دهد که در برابر هر ریال از حقوق صاحبان سهام چه مقدار سود خالص به دست می­آید.

 

    

نمودار 1: چارچوب نظری پژوهش

4-روش پژوهش

پژوهش حاضر از حیث روش، پژوهشی پیمایشی و از حیث هدف پژوهشی کاربردی است. زیرا نتایج این تحقیق در شرکت­های خودرویی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار قابل استفاده است. جامعه آماری این تحقیق شامل تمام شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی بازه زمانی 1389- 1385 می­باشد. از آنجاییکه صنعت خودرو نقطه شروع طرح­های JIT در طول تاریخ بوده، در این پژوهش نیز نمونه آماری شامل شرکت­های خودرویی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار می­باشد. نمونه­گیری شامل شرکت­هایی است که تمام شرایط زیر را دارا باشند:

  • پایان سال مالی آنها 29 اسفندماه باشد.
  • طی دوره مورد بررسی تحقیق تغییر سال مالی نداشته باشند.
  • اطلاعات مالی آنها قابل دسترس باشد.

داده­های مربوط به مبانی نظری و پیشینه تحقیق از طریق مطالعات کتابخانه­ای شامل مقالات داخلی و خارجی، کتب و پایان­نامه­هایی که مرتبط با موضوع تحقیق نگاشته شده است، گردآوری شد. داده­های مرتبط با متغیرهای تحقیق نیز از طریق نمونه­برداری با استفاده از نرم­افزار بورسی ره­آورد­نوین سازمان بورس گردآوری شد. پس از استخراخ داده­های مورد نظر، برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم­افزارهای آماری Excel و SPSS استفاده شده است. مقادیر منفی ROA و ROE حذف شدند و جهت تعدیل فاصله مقادیر متغیرها لگاریتم طبیعی آنها (Ln) استفاده شد. سپس با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، فرضیه­های تحقیق آزمون شدند. با توجه به اینکه جهت استفاده از تکنیک­های آمار پارامتریک، توزیع مقادیر متغیر وابسته بایستی نرمال باشند، این کار نیز با آزمون کولموگروف- اسمیرنوف انجام و نرمال بودن توزیع داده­ها مورد تایید قرار گرفت.

 

5-فرضیه­های پژوهش

  1. بر اساس مدل مفهومی پژوهش فرضیه­های مقاله حاضر عبارتند از:
  2. بین مدیریت کیفیت مبتنی بر تولید بهنگام و بازده دارایی­ها رابطه معناداری وجود دارد.
  3. بین مدیریت کیفیت مبتنی بر تولید بهنگام و بازده حقوق صاحبان سهام رابطه معناداری وجود دارد.

5-1-آزمون فرضیه­ها و نتایج

در جدول 4 که خروجی محاسبات پژوهش حاضر در نرم افزار آماری SPSS می­باشد ماتریس همبستگی دو به دو متغیرهای پژوهش ارائه شده است که شامل ضرایب همبستگی دو به دو برای متغیر­ها و همچنین معیار تصمیم (P value) است.

 

جدول 4: ماتریس همبستگی دو به دو متغیرهای آزمون

 

 

Inventory Turnover

ROA

ROE

Inventory Turnover

Pearson Correlation

1

-.113

-.275**

Sig. (2-tailed)

 

.233

.003

N

113

113

113

ROA

Pearson Correlation

-.113

1

.717**

Sig. (2-tailed)

.233

 

.000

N

113

113

113

ROE

Pearson Correlation

-.275**

.717**

1

Sig. (2-tailed)

.003

.000

 

N

113

113

113

**. Correlation is significant at the 0.01 level (2-tailed).

 

فرضیه 1: بین مدیریت کیفیت مبتنی بر تولید بهنگام و بازده دارایی­ها رابطه معناداری وجود دارد.

طبق ماتریس همبستگی ملاحظه می شود که ضریب همبستگی بین این دو متغیر 113/0- است. همچنین فروض  و  نیز بصورت زیر تعریف می­شوند:

 

  بیان می­دارد که همبستگی دو به دو بین متغیرهای گردش موجودی و بازده دارایی­ها وجود ندارد، در صورتیکه  عکس این موضوع، یعنی وجود یک نوع رابطه را بین این دو متغیر قائل است. با توجه به مقدار P-value= 0.233  در سطح 01/0، می­توان گفت که فرض  رد نمی­شود، بنابراین با اطمینان 99% می­توان گفت که رابطه معنی­داری بین گردش موجودی و بازده دارایی­ها وجود ندارد.